بارداری فقط یک اتفاق جسمی نیست؛ بلکه تجربهای سرشار از احساس، عشق و ارتباط درونی میان مادر و جنین است. یکی از سادهترین و شگفتانگیزترین روشها برای تقویت این ارتباط، آواز خواندن برای جنین است. این کار نهتنها حال مادر را بهتر میکند، بلکه میتواند باعث آرامتر شدن نوزاد و کاهش گریههای او بعد از تولد شود.
آیا جنین صدای مادر را میشنود؟
بله! جنین از حدود هفتهی ۱۸ بارداری شروع به شنیدن صداهای اطراف میکند و تا هفتهی ۲۵، سیستم شنواییاش تقریباً کامل میشود. در این زمان، صدای مادر برایش آشنا و آرامشبخشترین صدایی است که میشنود — از ضربان قلب گرفته تا لحن گفتوگوی مادر.
وقتی مادر آواز یا لالایی آرامی میخواند، جنین با ریتم و ارتعاش صدای او هماهنگ میشود. این ارتباط صوتی، بعدها در دوران نوزادی ادامه پیدا میکند.
تحقیقات علمی چه میگویند؟
پژوهشهای متعددی نشان دادهاند که نوزادانی که در دوران بارداری در معرض موسیقی و صدای آواز مادر بودهاند، آرامتر هستند، کمتر گریه میکنند و خواب بهتری دارند.
در یکی از مطالعات منتشرشده در مجلهی Psychology of Music، مادرانی که در دوران بارداری برای جنین خود آواز خوانده بودند، نوزادانی داشتند که نسبت به سایر نوزادان واکنشهای احساسی پایدارتر، خواب منظمتر و گریهی کمتری نشان میدادند.
چرا آواز خواندن نوزاد را آرام میکند؟
۱. آشنایی با صدا
نوزاد بعد از تولد، دنیایی پر از صدا و نور را تجربه میکند. اما صدای مادر برایش آشناست و احساس امنیت میدهد. اگر مادر در بارداری با آهنگ خاصی برای جنین آواز خوانده باشد، شنیدن همان آهنگ بعد از تولد باعث آرامش فوری نوزاد میشود.
۲. تنظیم احساسات
آهنگ و ریتم در آواز باعث تحریک ملایم قسمتهایی از مغز نوزاد میشود که با احساس و خلقوخو در ارتباطاند. این کار به نوزاد کمک میکند تا استرس کمتری داشته باشد و راحتتر آرام شود.
۳. تقویت پیوند مادر و کودک
آواز خواندن نوعی گفتوگو و ارتباط احساسی است. وقتی مادر برای جنین میخواند، در واقع در حال برقراری اولین گفتوگوی عاشقانه با اوست. این ارتباط حتی بعد از تولد هم ادامه پیدا میکند و پایهی یک دلبستگی امن بین مادر و فرزند میشود.
چه نوع آوازی مناسب است؟
لازم نیست صدای شما حرفهای باشد یا آهنگ خاصی را بلد باشید. مهمتر از هر چیز، احساس، آرامش و تکرار است.
پیشنهادها:
لالاییهای محلی یا سنتی با ریتم آرام
آهنگهایی که خودتان از آنها حس خوبی میگیرید
زمزمههای ساده یا بداهه — حتی اگر چند کلمهی ساده را با عشق تکرار کنید، همان کافی است
یادتان باشد: صدای شما زیباترین موسیقی برای نوزاد است.
تأثیرات بلندمدت آواز در بارداری
تأثیر آواز خواندن فقط در ماههای اول تولد نیست. پژوهشها نشان دادهاند که کودکانی که در دوران جنینی در معرض لالایی یا موسیقی آرام بودهاند:
1- رشد زبانی و شنیداری بهتری دارند
2- تمرکز بیشتری در دوران پیشدبستانی نشان میدهند
3- احساس امنیت و پیوند عاطفی قویتری با مادر دارند
توصیههایی از نگاه دکتر رضیه رحیمی نژاد
بهعنوان متخصصان اطفال تأکید میکنند:
1- روزانه چند دقیقه برای جنین خود آواز بخوانید یا با او حرف بزنید.
2- این کار را به یک عادت روزانه و آرامشبخش برای خود و نوزاد تبدیل کنید.
3- پس از تولد، همان آهنگها را تکرار کنید تا نوزاد احساس آشنایی و آرامش بیشتری داشته باشد
سؤالات متداول درباره آواز خواندن در دوران بارداری
خیر، به هیچوجه. برعکس، آواز خواندن با صدای ملایم باعث آرامش مادر و جنین میشود. فقط باید از صداهای خیلی بلند یا موسیقی تند و استرسزا پرهیز کنید.
جنین از حدود هفتهی ۱۸ بارداری شروع به شنیدن صدا میکند و از هفتهی ۲۵، واکنش به صداها واضحتر میشود. بنابراین از ماه پنجم بارداری بهترین زمان برای شروع آواز خواندن است.
بله، صدای شما برای جنین خاص و آشناست، مهم نیست چقدر زیبا یا حرفهای بخوانید. آنچه اثر دارد، لحن، احساس و تکرار است، نه زیبایی صدا.
آهنگها یا لالاییهایی که ریتم آرام، ملودی ساده و احساس مثبت دارند، بهترین گزینهاند. میتوانید از لالاییهای محلی یا آهنگهایی که خودتان با آن آرام میشوید استفاده کنید.
هر دو مفید است، اما صدای خودِ مادر اثر عمیقتری دارد. چون جنین به ارتعاش صدای مادر از درون بدنش عادت کرده و آن را با حس امنیت و آرامش پیوند میدهد.
بله، شنیدن همان آهنگها یا لالاییهایی که در دوران بارداری شنیده، به نوزاد کمک میکند احساس آشنایی و آرامش بیشتری پیدا کند و گریهی کمتری داشته باشد.
تحقیقات نشان دادهاند که نوزادانی که در دوران بارداری در معرض صدا و موسیقی آرام بودهاند، توجه شنیداری و رشد زبانی بهتری دارند، چون مغزشان از همان دوران با ریتم و زبان درگیر میشود.
سخن پایانی
آواز خواندن در دوران بارداری، یک کار ساده اما تأثیرگذار است. این ارتباط صوتی شیرین باعث میشود نوزاد بعد از تولد آرامتر باشد، کمتر گریه کند و خواب راحتتری داشته باشد.